Bị hàng xóm xây nhà lấn chiếm đất thì phải làm thế nào?

Khi bị hàng xóm xây nhà lấn đất thì cần phải làm gì được bảo vệ quyền hợp pháp của mình? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết tại bài viết dưới đây nhé.

---

Tình trạng bị hàng xóm xây nhà lấn đất là tranh chấp đất đai khá phổ biến hiện nay. Vậy khi gặp tình huống này thì cần phải làm gì được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết tại bài viết dưới đây nhé.

Hiểu đúng về lấn chiếm đất 

Trong quá trình sử dụng đất, lấn chiếm đất là vấn đề khá phổ biến. Khoản 1 và 2 Điều 3 Nghị định 91/2019/NĐ-CP giải thích rõ về hai hành vi này như sau:

Lấn đất là hành vi này xảy ra khi người sử dụng đất chuyển dịch mốc giới hoặc ranh giới thửa đất nhằm mở rộng diện tích đất sử dụng mà không được cơ quan quản lý nhà nước về đất đai cho phép; hoặc không được người sử dụng hợp pháp của diện tích đất bị lấn đó cho phép.

Chiếm đất là hành vi này bao gồm các trường hợp sau:

• Tự ý sử dụng đất mà không được cơ quan quản lý nhà nước về đất đai cho phép.
• Tự ý sử dụng đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác mà không được sự đồng ý của tổ chức, cá nhân đó.
• Sử dụng đất đã được Nhà nước giao hoặc cho thuê nhưng đã hết thời hạn sử dụng mà không được Nhà nước gia hạn, trừ trường hợp hộ gia đình và cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp trên đất nông nghiệp.

Hướng dẫn cách xử lý khi bị hàng xóm xây nhà lấn đất

Theo khoản 1 Điều 170 Luật Đất đai năm 2013, người sử dụng đất có nghĩa vụ: “Sử dụng đất đúng mục đích, đúng ranh giới thửa đất, đúng quy định về sử dụng độ sâu trong lòng đất và chiều cao trên không, bảo vệ các công trình công cộng trong lòng đất và tuân theo các quy định khác của pháp luật có liên quan.” Điều 12 của luật này cũng nghiêm cấm hành vi lấn chiếm và hủy hoại đất đai.

Vì vậy, việc hàng xóm xây nhà lấn sang đất nhà bạn 30cm là hành vi vi phạm pháp luật. Để giải quyết tranh chấp đất đai này, bạn có thể áp dụng một trong các cách sau:

Phương án 1: Thương lượng và tự giải quyết

Bạn và hàng xóm có thể tự thương lượng để tìm ra phương án giải quyết. Bạn có thể yêu cầu hàng xóm tháo dỡ phần công trình đã xây dựng trên diện tích đất của mình. Tuy nhiên, nếu hàng xóm không hợp tác, phương án này khó thực hiện.

Phương án 2: Đề nghị xử lý vi phạm hành chính

Nếu không thể thương lượng, bạn có thể gửi đơn đề nghị/đơn yêu cầu xử lý hành vi xây dựng lấn chiếm đất đến cơ quan có thẩm quyền. Nếu có đủ căn cứ, cơ quan này sẽ ra quyết định xử phạt hành chính theo quy định tại Điều 14 Nghị định 91/2019 và Điều 16 Nghị định 16/2022. Biện pháp xử phạt có thể bao gồm phạt tiền và yêu cầu tháo dỡ phần công trình vi phạm.

Phương án 3: Giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định pháp luật

Theo Luật Đất đai 2013, nếu tranh chấp đất đai không thể giải quyết qua thương lượng, bạn có thể gửi đơn đến UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải. Đây là bước bắt buộc trước khi tranh chấp có thể được giải quyết tại các cơ quan khác. Nếu hòa giải không thành, bạn có thể khởi kiện ra tòa án nhân dân có thẩm quyền để giải quyết theo quy định của pháp luật.

XEM NGAY: Xây nhà bị hàng xóm kiện nên giải quyết thế nào?

Ai có thẩm quyền giải quyết vụ việc hàng xóm xây nhà lấn đất? 

Hành vi xây dựng lấn chiếm đất của người khác dẫn đến tranh chấp đất đai được xem xét là một dạng tranh chấp dân sự. Theo quy định tại khoản 9 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, tranh chấp đất đai là một loại tranh chấp dân sự thuộc thẩm quyền của Tòa án. Do đó, Tòa án là cơ quan có thẩm quyền giải quyết vụ việc liên quan đến việc xây dựng lấn chiếm đất của hàng xóm.

Thẩm quyền theo cấp:

Theo điểm a khoản 1 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, các tranh chấp dân sự, bao gồm tranh chấp đất đai, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện.

Thẩm quyền theo lãnh thổ:

Khi đối tượng tranh chấp là bất động sản, thẩm quyền giải quyết vụ việc thuộc về Tòa án nhân dân nơi có bất động sản đó.

Vì vậy, trong trường hợp hàng xóm xây nhà lấn chiếm đất của bạn, Tòa án nhân dân quận, huyện, hoặc thị xã nơi có thửa đất tranh chấp sẽ là cơ quan có thẩm quyền để xem xét và giải quyết vụ việc.

Hồ sơ khởi kiện hàng xóm xây nhà lấn chiếm đất gồm những gì?

Khi bạn quyết định khởi kiện ra tòa để giải quyết vấn đề hàng xóm xây nhà lấn chiếm đất, bạn cần chuẩn bị một số tài liệu quan trọng. Dưới đây là các giấy tờ cần thiết để nộp đơn khởi kiện:

Đơn khởi kiện: Theo mẫu quy định của tòa án, đơn cần ghi rõ thông tin của các bên liên quan và nội dung tranh chấp.

Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất: Bao gồm sổ đỏ, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc các giấy tờ hợp pháp khác chứng minh bạn là chủ sở hữu hợp pháp của thửa đất.

Biên bản hòa giải: Biên bản này phải có chứng nhận của UBND xã và chữ ký của các bên liên quan, chứng minh rằng bạn đã thực hiện hòa giải nhưng không thành công.

Giấy tờ của người khởi kiện: Chứng minh thư nhân dân hoặc thẻ căn cước công dân của người khởi kiện.

Các giấy tờ chứng minh khác: Tùy theo yêu cầu của vụ việc, bạn có thể cần chuẩn bị thêm các giấy tờ khác như văn bản đo đạc, trích lục hồ sơ địa chính, hoặc các tài liệu chứng minh hành vi lấn chiếm của hàng xóm.

Chuẩn bị đầy đủ các tài liệu trên sẽ giúp bạn tiến hành khởi kiện nhanh chóng, tránh kéo dài thời gian tranh chấp. Tùy thuộc vào tình hình cụ thể và sự hợp tác của các bên liên quan, bạn có thể chọn các phương án giải quyết khác nhau để đòi lại quyền lợi hợp pháp của mình.

Tuy nhiên, đàm phán thương lượng và hòa giải tranh chấp lấn chiếm đất vẫn là phương pháp ưu tiên hàng đầu. Nếu các biện pháp này không mang lại kết quả như mong muốn, bạn mới nên tiến tới các biện pháp pháp lý khác như khởi kiện tranh chấp đất tại Tòa án để tìm kiếm sự công bằng và bảo vệ quyền lợi của mình bởi giữ hoà khí với hàng xóm để có cuộc sống vui vẻ cũng là điều cần thiết.

XEM NGAY: Xây nhà lấn chiếm lối đi chung bị xử lý thế nào?

Hi vọng bài viết này của TXD Construction đã mang lại cho bạn những thông tin hữu ích. Nếu bạn đang có nhu cầu tham khảo thông tin về dịch vụ xây nhà trọn gói, hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua hotline 094 486 9880.