Công thức tính độ lún của móng chuẩn xác nhất

Tính đoán độ lún của móng là việc làm quan trọng quyết định đến sự vững chắc của cả công trình. Vậy, công thức tính móng lún hiệu quả, chính xác như thế nào?

Độ lún của móng là một trong những yếu tố quan trọng giúp công trình xây dựng được ổn định và bền vững. Nếu móng quá lún hoặc không đều sẽ khiến tường bị nứt, nghiêng công trình, nặng nề hơn là sụp đổ hoàn toàn.  Do đó, tính toán độ lún của móng một cách chính xác sẽ giúp các kỹ sư đánh giá được mức độ để đưa ra biện pháp kiểm soát phù hợp.

 Trong bài viết này, các bạn hãy cùng TXD Construction sẽ tìm hiểu về công thức tính lún móng chuẩn xác nhất để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong thiết kế cũng như thi công xây dựng. 

Định nghĩa độ lún của móng là gì?

Độ lún của móng (hay còn gọi là lún nghiêng chính) là hiện tượng dịch chuyển thẳng đứng theo trục cọc xuống dưới của móng công trình dưới tác động của tải trọng công trình lên nền đất. Quá trình này thường xảy ra khi đất nền bị nén chặt, dưới tác động của tải trọng sẽ khiến vị trị của móng bị thay đổi  với trạng thái ban đầu.

Định nghĩa độ lún của móng là gì?

Kỹ thuật này vô cùng trong thiết kế móng cọc, quyết định trực tiếp tới sự ổn định cũng như độ bền vững cho cả công trình. Do đó, nắm rõ công thức tính lún móng là khâu then chốt không thể bỏ qua trong quá trình thiết kế và thi công.

Phân loại độ lún của móng

Độ lún của móng được phân loại theo từng đặc điểm, cụ thể như sau:

• Lún đều: Toàn bộ móng chìm xuống cùng một độ lún mà không làm ảnh hưởng nhiều tới kết cấu công trình.
• Lún lệch: Một phần móng sẽ bị lún nhiều hơn phần khác gây ra tình trạng lún nghiêng hoặc nứt công trình.
• Lún tức thời: Hiện tượng này xảy ra ngay sau khi tải trọng có tác động lên nền đất.
• Lún theo thời gian: Diễn ra trong khoảng thời gian dài, nguyên nhân là do đất tiếp tục bị nén chặt.

Tại sao cần tính độ lún của móng?

Như đã nói, tính độ lún của móng đóng vai trò quan trọng trong thiết kế và thi công công trình. Dưới đây là một số lý do chính:

Đảm bảo an toàn, sự ổn định cho công trình

Nếu độ lún xảy ra quá mức hoặc không lún đều sẽ khiến móng bị nghiêng, nứt, thậm chí sụp đổ hoàn toàn công trình. Do đó, áp dụng công thức tính lún móng giúp dự đoán, kiểm soát sự dịch chuyển để đảm bảo tính ổn định lâu dài.

Ngăn ngừa nứt, hư hỏng kết cấu

Việc móng lún không đồng đều có thể gây ra hiện tượng nứt tường, dầm, cột, khiến khả năng chịu lực bị giảm đáng kể. Thế nhưng, nếu tính lún móng chính xác sẽ ngăn chặn được các được vấn đề trên xảy ra.

Tăng tuổi thọ cho công trình

Một chiếc móng vững chắc không chỉ giúp công trình duy trì trạng thái ổn định mà còn hạn chế việc xuống cấp sớm do biến dạng nền móng.

Tiết kiệm chi phí sửa chữa và bảo trì

Đối với những công trình không tính toán được độ lún chính xác, chắc chắn sẽ mất nhiều chi phí sửa chữa về sau. Còn nếu biết tính độ lún móng chính xác dựa trên công thức tính lún móng sẽ hạn chế rủi ro, tránh phát sinh chi phí sửa chữa, gia cố.

Đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định xây dựng

Tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật xây dựng như TCVN 9362:2012, Eurocode 7, tiêu chuẩn ASTM…Ngoài ra, công trình còn đảm bảo được phê duyệt, nghiệm thu theo đúng quy định xây dựng của pháp luật.

Các yếu tố ảnh hưởng đến độ lún của móng

Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng tới độ lún của móng, cụ thể như sau: 

Loại đất nền

• Đất sét: Độ nén cao nhưng dễ bị lún nếu không gia cố cẩn thận. 
• Đất cát: Độ nén thấp nhưng có thể gây lún nếu bị bão hòa nước hay xáo trộn. 
• Đất pha, đất yếu: Thường có độ lún lớn do khả năng chịu tải kém.

Tải trọng công trình

• Tải trọng tĩnh: Tường, cột, sàn, mái… sẽ tác động lên móng một cách trực tiếp. 
• Tải trọng động: Các yếu tố bao gồm: xe cộ, máy móc, động đất ( nếu có)…
• Tải trọng không đều: Tải trọng nếu không được phân bổ đồng đều dễ gây ra tình trạng lún cọc.

Loại móng sử dụng

• Móng đơn: Phù hợp với công trình nhẹ, dễ lún khi nền đất yếu.
• Móng băng: Giảm độ lún do được phân bố tải trọng đều hơn.
• Móng cọc: Truyền tải trọng xuống lớp đất cứng hơn mang đến hiệu quả giảm lún cao.
• Móng bè: Những vị trí có nền đất yếu thường dùng loại móng này để giảm lún tổng thể.

Điều kiện thi công

• Chất lượng vật liệu: Nếu bê tông, cốt thép không đạt tiêu chuẩn móng dễ bị yếu. 
• Kỹ thuật thi công: Trường hợp đổ bê tông không đúng quy trình, móng bị rỗ dẫn đến khả năng chịu lực kém.
• Thời gian và điều kiện bảo dưỡng: Cần thời gian đúng theo tiêu chuẩn để móng đạt cường độ tối đa trước khi chịu tải.

Mực nước ngầm và điều kiện môi trường

• Mực nước ngầm quá cao sẽ làm nền đất không được ổn đình, lún không đồng đều. 
• Môi trường thay đổi như động đất, rung động từ công trình kế bên cũng khiến độ lún bị gia tăng. 

Công thức tính độ lún của móng chuẩn xác nhất

Như đã nói, độ lún của móng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong thiết kế và thi công xây dựng. Do đó, chủ đầu tư cần nắm rõ công thức tính lún móng để đảm bảo công trình được bền vững theo thời gian.

Công thức tính độ lún móng

Có khá nhiều công thức tính lún móng khác nhau nhưng trong bài viết này, TXD sẽ giới thiệu cho bạn công thức phổ biến nhất. Theo đó, để tính toán độ lún móng cọc nhanh chóng và hiệu quả, các bạn có thể áp dụng công thức đơn giản sau:

Độ lún (δ) = (ΣQ * L) / (A * E)

Trong đó:

• ΣQ là tổng tải trọng tác động lên móng cọc (N)
• L là chiều dài cọc (m)
• A là diện tích tiết diện của cọc (m2)
• E là độ lún của móng cọc (m)

Các bước thực hiện tính độ lún của móng 

Để tính toán độ lún của móng cọc một cách chính xác, chúng ta cần thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Tổng hợp các loại tải trọng có tác động lên móng cọc ( trọng lượng công trình, tải trọng số lượng người sử dụng và những tải trọng khác…).

Bước 2: Dựa vào bản vẽ thiết kế, chúng ta cần xác định được chiều dài và diện tích tiết diện của cọc.

Bước 3: Áp dụng công thức tính lún móng đưa ra ở trên, sau đó thay các giá trị đã xác định trước đó để tính toán giá trị độ lún của móng cọc.

Trong quá trình tính toán độ lún của móng cần có sự phối hợp của máy thủy bình. Ví dụ của hàng như máy thủy bình Sokkia (các dòng như Sokkia B40A, Sokkia SDL30,.. máy thủy bình Hi-Target HT32,..để quá trình thu thập kết quả được diễn ra chính xác hơn. 

Lưu ý: Trong thực tế, việc tính độ lún móng cọc có thể phức tạp hơn, đặc biệt là xét đến một vài yếu tố như: tương tác giữa các cọc, ảnh hưởng từ mực nước ngầm, sự không đồng nhất của đất nền…

Phân tích rồi đánh giá kết quả

Ngay sau khi tính được độ lún qua công thức tính lún móng, chúng ta phải phân tích các yếu tố liên quan và đánh giá kết quả. Trường hợp nếu kết quả cho thấy độ lún vượt quá mức cho phép thì cần có biện pháp để điều chỉnh móng cọc.  

Cách kiểm soát và khắc phục độ lún của móng

Để đảm bảo sự ổn định cũng như sự an toàn cho công trình, chủ đầu tư phải có biện pháp kiểm soát và khắc phục lún móng hiệu quả. Cụ thể:  

Kiểm soát và khắc phục độ lún của móng là việc làm vô cùng quan trọng

Biện pháp kiểm soát độ lún của móng

• Lựa chọn loại móng phù hợp với nền đất ( móng nông cho nền đất cứng, độ lún thấp. Còn móng cọc, móng giếng chìm cho nền đất yếu).
• Cải tạo và gia cố nền đất trước khi thi công bằng cách: Đầm nén nền đất, thay thế đất yếu, gia cố nền bằng vôi, xi măng, ép cọc cát, cọc xi măng đất.
• Kiểm soát tải trọng công trình bằng cách phân bổ tải trọng hợp lý, dùng kết cấu nhẹ để giảm áp lực lên nền đất.
• Mực nước ngầm cao thì phải hạ mực nước ngầm bằng giếng tiêu/thoát nước. Dùng móng chống thấm để tránh rửa trôi đất nền.

Biện pháp khắc phục khi móng bị lún quá mức

• Gia cố móng bằng cách bơm vữa xi măng (Grouting) để lấp đầy khoảng trống, tăng khả năng chịu tải, đồng thời giảm lún.
• Gia cố bằng cọc phụ để tăng khả năng chịu tải.
• Nâng nền bằng kích thủy lực kết hợp bơm vữa để ổn định nền đất.
• Sử dụng dầm liên kết để phân bổ lại tải trọng, giảm lún lệch giữa các phần công trình.
• Phá dỡ và xây mới nếu độ lún quá lớn không thể khắc phục được.

Trên đây là công thức tính lún móng đơn giản, hiệu quả cao mà bạn có thể áp dụng. Đây là bước quan trọng để đảm bảo công trình ổn định, vững chắc theo thời gian. Việc tính toán độ lún chính xác sẽ giúp bạn có biện pháp kiểm soát hiệu quả.

Hy vọng với những thông tin mà TXD Construction mang đến đã giúp bạn nắm rõ được công thức tính lún và áp dụng nó vào quá trình đo đạc của mình. Nếu bạn đang có nhu cầu cần tư vấn thiết kế và thi công nhà trọn gói uy tín thì hãy liên hệ với TXD Construction ngay hôm nay để được hỗ trợ nhanh chóng.